Aklın takva ile güçlendirilmesi, insanı şeytanın iğvalarına karşı daha dirençli hâle getirir. Takva, aklı bastıran değil; onu istikamet üzere tutan, berraklaştıran ve koruyan bir bilinçtir.

Akıl, Allah’ın insana hem kendisini hem de Rabbini tanıması için bahşettiği en değerli melekelerdendir. İnsan, varlığı anlamlandırma, doğru ile yanlışı ayırt etme ve hayatını istikamet üzere sürdürme imkânını akıl sayesinde elde eder. İnsana hayatını sürdürebilmesi için başlangıçta verilen akıl, kıyaslama ve değerlendirme yapmaya imkân tanıyan temel bir kabiliyettir. Klasik ifadeyle bu, bütün insanlarda bulunan ve yaşamsal fonksiyonların idamesine hizmet eden teorik akıl yahut akl-ı meaştır. Ne var ki insanda mevcut bulunan bu ilk akıl, yanlış yönelimler, hevâ ve tesir altında kalma sebebiyle örselenirse, kişi hakikati kavrama noktasında ciddi bir zafiyet yaşar. İnsan, hayatın gerçeklerini daha derinlikli biçimde algılayıp değerlendirdikçe bu teorik aklı geliştirir ve pratik yönü güçlenmiş bir idrak seviyesine, yani akl-ı meâda ulaşır. Böylece akıl sadece yaşamsal bir araç olmaktan çıkar, insanı hikmete ve sorumluluğa taşıyan bir rehbere dönüşür. Hz. Âdem’in yaratılışı sırasında kendisine birtakım isimlerin ve kelimelerin öğretilmesi, aslında insanda mevcut olan teorik aklın geliştirilmesine işaret eder. Bu öğretim, insanın yalnızca bilen bir varlık değil, öğrendikçe ufku genişleyen ve anlam derinliği kazanan bir varlık olduğunu gösterir. Bu yönüyle bakıldığında, insan için