بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
ISSN 3023-7688  ·  Sayı 32  ·  Kasım 2026

ünsiyet.

32
İlmî · Kültürel · Fikrî Aylık Dergi
Kasım 2026 — Dosya: Cihad Ve Mücadele
۞
Sayı 19 · Ekim 2025 · Mektup · s. 7

YAREN MEKTUPLARI İnsan, Nisyan Ve İsyan Keşmekeşi Selamların en güzeli ve en özeli ile

İbrahim Şahin — İmtiyaz Sahibi

۞
Yazı boyutu %100
Paylaş
Selamların en güzeli ve en özeli ile selam olsun sana ve sevdiklerine sevgili yârenim. Yine başıma üşüşen sorularla koydum başımı yastığa bu gece. Yine “Güzeyin daşlarını güneye, güneyin daşlarını güzeye daşıyıp durdum” rahmetli babacığımın sıkıntılı zamanları…
Selamların en güzeli ve en özeli ile selam olsun sana ve sevdiklerine sevgili yârenim. Yine başıma üşüşen sorularla koydum başımı yastığa bu gece. Yine “Güzeyin daşlarını güneye, güneyin daşlarını güzeye daşıyıp durdum” rahmetli babacığımın sıkıntılı zamanların sabahında söylediği deyimiyle! Bir saadet ikliminde yeşerip günümüze kadar gelen ve istisnalar haricinde Nasreddin hoca merhumun ifadesiyle “Tavşanın suyunun suyu” gibi bir hale dönüşen Müslümanlığımızın ve insanlığımızın kaygısıyla kıvranırken firar eden uykumu beklerken de arayıp durdum aklıma takılıp kalan “Ey insan! Seni engin kerem sahibi Rabbine karşı aldatıp isyana sürükleyen nedir? O ki seni yarattı, seni düzenledi, sana ölçülü bir biçim verdi”.(İnfitar:6-7-8) ayetlerindeki “Ey İnsan!” hitabıyla beni, seni, bizi tüm insanlığı muhatap alan Rabbimizin sorusunun cevabını. Kimdi ele avuca sığmayarak aldanıp isyana sürüklenen? Kimi zaman yüreklerde melekleri dahi kıskandıracak derecede güzel izler bırakan, kimi zaman da rabbine itaatten kaçınıp şeytanlığın en başat kitabını yazacak kadar iblisleştiğinden dolayı uyarılan insan? İsmet Özel’in “Âmentü” şiirinde; “İnsan eşref-i mahlûkattır derdi babam/bu sözün sözler içinde bir yeri vardı/ama bir eylül günü bilek damarlarımı kestiğim zaman/bu söz asıl anlamını kavradı….” diyerek hayıflandığı varlık mı? Necip fazıl üstadın “İnsan birkaç damla kan/ deniz birkaç damla su/ bir hayata çattık ki;/ hayata kurmuş pusu” dizeleri işaret ederek merakımızı celbettiği, derinliği basitliğinde gizli bir muamma mı? Yoksa Farabi’nin “Âlem büyük insan; İnsan küçük âlemdir” sözünde işaret ettiği gibi tüm mevsimleri özünde derç etmiş, bütün anaforları, çalkantıları, uysallık ve hoyratlıkları ile küçük bir âlem midir insan? Peki, ya Yunus Emre’nin “Ete kemiğe büründüm, Yunus diye göründüm.” Dizeleri ne anlatmak ister bize insana dair? Bizleri “Denizi, denizdeki canavarı görüp de şaşma, kendi içindeki nefis canavarını gör de şaş.” Diye hikmet diliyle uyararak, kendi çıplak gerçeğini ancak Mevla’nın ayetlerinde ve bu ayetlerden kevni bir ayet olan insanı ancak kendi içine yönelerek bulabileceği hakkında düşünmeye çağıran Seyyid Bürhân ed-dîn’in işaret ettiği varlık mıdır insan? Sahi nedir yaratılmaya Alak’tan başlanılarak (Bak.Alak:2) ete kemiğe büründürülmek suretiyle bir anlamda giydirilmiş, içine takvası ve fücuru yüklenerek ilham edilmiş olduğu haber verilen (Bak.Şems:7-8-9) hali insanın? Evrendeki kusursuz işleyiş ve düzeni haykıran kevni ayetler üzerinde tefekkür okumaları yapan ve objektif düşünen istisna kimi bilim insanları bir yüce yaratıcının varlığı ve insanı da mükemmel olarak yarattığı sonucuna ulaşmışlardır. Kâinata ve içindekilere nefsin ve iblisin fısıldadığı inkâr önyargıları ile bakan kimi ateist ve şöhretperest filozof ve teorisyenler ise çeşitli vehimlerini bilim diye maskeleyerek her şeyin bir tesadüf sonucu meydana geldiğini, dolayısıyla insanın da tesadüfen oluşan maymun soyundan asırlar içerisinde evrimleşerek oluştuğunu iddia ederler. Biz Müslümanlara göre ise insanın hakikati insanlık ailesinin ilk üyesi olan Âdem(as)dan beri insanlığın tek ve Hak dini olan İslami inanç öğretisinde belirtildiği üzere; insanın hakikati; “Biz insanı en güzel biçimde yarattık…”(Bak.Tin:4) beyanı ile birlikte, Her şey gibi insanı da yokluk âleminden yaratan yüce ve yegâne yaratıcı Allah(cc)’ın ilk insanın tek bir varlık/ âdem olarak yaratıldığı ve kendisiyle ünsiyet edip gönül huzuru bulacağı eşini de aynı cins ve mahiyetten var ettiği, nesil olarak bu ikisinden türettiğini ifade ettiği (Bak.A’raf:189) daha sonra da onlara boy boy, kabile kabile, oluşumlar ilham edilerek düzenlediği, aralarındaki üstünlük kıstasının ise yalnızca yaratıcının koyduğu hayat hudutlarına en çok riayet etmek olduğu şeklinde beyan buyurduğu(Bak.Hucurat:13) sözlerin en güzeli ve en doğrusu olan İlahi vahiy de yer almaktadır. Ayrıca insanın başlangıçta tek bir ilaha inandıkları halde aralarındaki nefs, heva heves ve arzuların peşine düşülmesi ile meydana gelen çatışmalar, Allah’a itaatten başka alanlarda ve vehimlerde üstünlük arayışına girmeleri ve güç dayatmaları sonucunda ihtilafa/ayrı inanç ve düşüncelere sahip olarak azmak (Bak.Bakara:213) gibi bir huyu da vardır. Bu huy gereği ilahi hudutları tanı- mama, başkalarına da kendi inanç ve hayat anlayışlarını dayatarak bulundukları tüm mahallerde, baskı/bir çeşit mahalle baskısı uygulamaya kalkışan vicdan, adalet yoksunu bir yönü de vardır. Sevgili yarenim bu bağlamda “Geçmiş zaman olur ki hayali, cihan değer” cinsinden bir tablo olarak bundan 4050 yıl öncesinden geriye doğru bir ibret ve ilham yolculuğu yapacak olursak; Her toplumun inanışlarıyla besledikleri kadim yaşanmışlık kültürlerinden akıp gelen değerleri vardı. Bu değerleri toplumsal olarak yaşatarak içinde huzur bulup kendilerini güven içerisinde hissettikleri bir mahalleri/ mahallesi vardı. Mahalleler eskiden neredeyse bütün sakinlerinin birbirlerini tanıdığı, sütçüsünden, kasabına, fırıncısından, manavına, neredeyse hangi ailede kaç kişi yaşıyor, huyları husları, dünya görüşleri, inanç ve değerleri, varlıklı ve yoksul oluşları yaklaşık olarak bilindiği, bireysel ve toplumsal yaklaşımlarla yoksul ve kimsesizlerin incitilmeden kol kanat gerilerek korunup himaye edildiği yaşam alanlarıydı. Bu günlerde de şehirlerimizde aynı isimle anılmasına rağmen o eski fiziki ve manevi konumundan eser kalmayan, çok nadir istisnalar dışında komşuların dahi birbirini tanımadığı, her birinde neredeyse bir eski mahalle veya köy nüfusu barınan çok katlı binalardan oluşan apartman mahallelerin oluşturduğu devasa mahalleler yer almaktadır. Sevgili yarenim yaklaşık yarım asır öncesinde devamlı ya da nadiren geçici olarak ikamet etmek için kurulan küçük yerleşim birimlerini ifade eden mahallelerde nesiller o mahallenin havası, suyu, kültürü ile büyür, o mahallenin camisine gider, fırınında ekmek pişirir, sokağında güven içinde gezerdi insanlar. Mahallenin kızları ve kadınları herkesin/ mahallenin namusuydu ve yan gözle bakana kim olursa olsun haddi bir şekilde bildirilirdi. Mahalleye girip çıkan yabancıları bilmek o mahallenin delikanlılarının doğal sorumlulukları altındaydı. Her mahallenin imamı ve muhtarı yanında bir de yaşları kemale ermiş, ak saçlı bilge değerleri, hayır öğütlü ablaları, teyzeleri, halaları vardı. Mahallede veya komşu mahalleler arasında vuku bulacak her hangi bir anlaşmaz-

Yayımlanan yazılarda ileri sürülen görüşler yazarlarına aittir. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir.