بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
ISSN 3023-7688  ·  Sayı 32  ·  Kasım 2026

ünsiyet.

32
İlmî · Kültürel · Fikrî Aylık Dergi
Kasım 2026 — Dosya: Cihad Ve Mücadele
۞
Sayı 28 · Temmuz 2026 · Makale · s. 25

Küresel Sömürgeciliğin Altın Çağları Sömürgeci devletlerin temel motivasyonu “merkantilizm” ve zenginleşmeydi.

Vedat Önal — Yazar

۞
Yazı boyutu %100
Paylaş
Sömürgeci devletlerin temel motivasyonu “merkantilizm” ve zenginleşmeydi. Afrika, Asya ve Amerika’nın altın, gümüş, elmas, petrol ve baharat gibi tüm değerli yeraltı ve yerüstü kaynakları acımasızca yağmalanmıştır A) İnsanlık tarihinin en karanlık 400 yılı: Sö…
Sömürgeci devletlerin temel motivasyonu “merkantilizm” ve zenginleşmeydi. Afrika, Asya ve Amerika’nın altın, gümüş, elmas, petrol ve baharat gibi tüm değerli yeraltı ve yerüstü kaynakları acımasızca yağmalanmıştır A) İnsanlık tarihinin en karanlık 400 yılı: Sömürgecilik Asırları İlk insan ve ilk Peygamber Hz. Adem’in, Yüce Allah’ın emriyle yeryüzüne gönderilmesinin ve insanoğlunun yeryüzü macerasının başlamışının üzerinden binlerce yıl geçti. Dünya bu binlerce yıllık süreç içerisinde son 400 yılda yaşadığı zulüm, haksızlık, adaletsizlik, kan ve gözyaşının bir benzerini tarih boyunca asla yaşamadı. Evet zaman zaman ortaya çıkan Firavunlar ve Nemrutlar insanoğluna kan kusturdu. Büyük zulümler ve acılar yaşattılar. Ama hiçbirisi son 500 yılda “batılı beyaz adamın” dünya insanlığına yaşattıklarının yanında çok hafif kaldı. 15.yüzyılın sonlarında coğrafi keşiflerle başlayan ve 20. yüzyılın ortalarına kadar küresel ölçekte hüküm süren sömürgecilik dönemi, insanlık tarihinin en karanlık sayfalarını oluşturdu. Sömürgecilik diğer adıyla Emperyalizm; bizde kullanılan uygarlık, çağdaşlık gibi isimleri ile beraber bu kavramlar insanlık tarihinin en uzun soluklu, en sistematik ve yıkıcı travmalarının adıdır. 15. yüzyılın sonlarında “Coğrafi Keşifler” adı altında romantize edilen, yumuşatılan ama özünde tamamen istila ve yağmaya dayanan bu süreç, 20. yüzyılın ortalarına kadar dünyayı kan, gözyaşı ve adaletsizlikle şekillendirdi. “Avrupalı güçlerin zenginlik arayışı, arkasında sadece sömürülen topraklar değil; yok edilen medeniyetler, köleleştirilen nesiller ve derini hala sızlayan toplumsal yaralar bıraktı.” Sömürgecilik ve Emperyalist faaliyetlerinin dünya tarihinde ortaya çıkardığı büyük adaletsizlik ve zulümler birkaç temel başlık altında toplanabilir: 1. İnsani ve Coğrafi Yıkım: Kölelik ve Soykırım Sömürgeciliğin en ağır bedelini bu zulümlerin hedefinde olan yerli halklar ödemiştir. Amerika kıtasının sözde keşfiyle birlikte milyonlarca Kızılderili, Avrupalıların bilerek taşıdığı hastalıklardan, zorla çalıştırmadan ve katliamlardan dolayı insanlık dışı yöntemlerle katledilmişlerdir. Yerli iş gücünün tükenmesi üzerine başlayan “Transatlantik Köle Ticareti”, insanlık tarihinin en büyük trajedilerinden biridir. 16. ve 19. yüzyıllar arasında milyonlarca Afrikalı, zincirlere vurularak yurtlarından koparılmış, insanlık dışı şartlarda okyanus aşırı topraklara taşınmış ve birer “ticari mal” gibi köleleştirilmiştir. 20.yüzyılın başlarında dahi devam eden ve günümüzde şekli ve yöntemleri değişse de hala devam etmektedir. Bu katliamların en vahşilerinden bazıları ise, Belçika Kralı II. Leopold’ün Kongo’da kauçuk toplama kotalarını dolduramayan yerli halkın ellerini kestirmesi veya Almanya’nın Namibya’da gerçekleştirdiği Herero ve Nama katliamları gibi doğrudan soykırımlarla hafızalara kazınmıştır. 2. Ekonomik Sömürü ve Sistematik Yoksullaştırma Sömürgeci devletlerin temel motivasyonu “merkantilizm” ve zenginleşmeydi. Afrika, Asya ve Amerika’nın altın, gümüş, elmas, petrol ve baharat gibi tüm değerli yeraltı ve yerüstü kaynakları acımasızca yağmalanmıştır. Bu yağmada hiçbir ahlaki veya insani hiçbir değer gözetilmemiştir. Bunun bu kadar vahşice yapıldığına inanamayan günümüz insanları maalesef bundan sonraki süreçte bu zulümlerin potansiyel hedefi olacaklarının farkında değiller. Nitekim Bilge Kral Aliya İzzetbegoviç, “Unutulan zulümler tekrar eder” diye boşuna söylemiyor. Sömürgeciler, işgal ettikleri bölge- lerin kendi kendine yeten geleneksel ekonomik yapılarını yok etmiş; buraları sadece hammadde sağlayan ve Avrupalı sanayi ürünlerini satın almaya zorlanan bağımlı pazarlara dönüştürmüştür. Örneğin, İngiltere’nin Hindistan’daki yerel tekstil üretimini baltalayarak burayı tamamen bir pamuk tedarikçisi haline getirmesi, bölgede milyonlarca insanın açlıktan ölmesine (Büyük Bengal Kıtlığı gibi) ve kalıcı bir yoksulluğa yol açmıştır. Ayrıca İngilizlerin buralarda yaptığı bir büyük zulümde, bu bölgenin terzi ustalarının baş parmaklarını kestirerek kendi İngiliz kumaşlarına insanları mahkum etme çabasıdır. Bu da insanlığın daha görmediği türden bir vahşettir. Bugünün “Gelişmekte Olan” veya “Üçüncü Dünya” ülkelerinin yaşadığı ekonomik geri kalmışlığın kökleri bu alçakça sömürü dönemine dayanmaktadır. 3. Kültürel Kimliksizleştirme ve Asimilasyon Sömürgecilik sadece toprakları değil, zihinleri ve kültürleri de işgal etmiştir. Avrupalı güçler, işgal ettikleri veya yöneticilerini ellerine aldıkları toplumlara kendi dillerini, dinlerini ve yaşam tarzlarını zorla dayatmıştır. Şöyle bir son yüzyılda ülkemizin manzarasını gözümüzün önüne getirdiğimizde, fiili olarak işgal edilmeyen fakat zihnen işgal edilen bir ülke konumunda olduğumuzu çok rahatlıkla söyleyebiliriz. Türlü kılıflar ve bahaneler bulunarak Türk milletinin 1000 yıllık dil bağı Osmanlıca adeta soykırıma uğramış ve bizler atalarımızın yazdığı metinleri okuyamaz cahiller haline getirilmişiz. Tıpkı bizde uygulanan asimilasyon politikaları yine o birçok bölgede batılılar tarafından iktidara getirilen batının kukla yönetimleri tarafından uygulanmış ve yerel diller yasaklan-

Yayımlanan yazılarda ileri sürülen görüşler yazarlarına aittir. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir.