بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
ISSN 3023-7688  ·  Sayı 32  ·  Kasım 2026

ünsiyet.

32
İlmî · Kültürel · Fikrî Aylık Dergi
Kasım 2026 — Dosya: Cihad Ve Mücadele
۞
Sayı 20 · Kasım 2025 · Makale · s. 18

Bindik Bir Alâmete Gidiyoruz Kıyamete Tarihi süreçte kimi ülkelerin fiili, kimi ülkelerin de zihni ve kültürel

Hasan Ekinci — Yazar

۞
Yazı boyutu %100
Paylaş
Tarihi süreçte kimi ülkelerin fiili, kimi ülkelerin de zihni ve kültürel olarak batılı ülkeler tarafından sömürüye maruz bırakılmalarıyla birlikte adına küreselleşme denilen tek tip yaşam tarzı bütün dünyada yaygınlaştırılmaya çalışılmış ve bunda da muvaffak o…
Tarihi süreçte kimi ülkelerin fiili, kimi ülkelerin de zihni ve kültürel olarak batılı ülkeler tarafından sömürüye maruz bırakılmalarıyla birlikte adına küreselleşme denilen tek tip yaşam tarzı bütün dünyada yaygınlaştırılmaya çalışılmış ve bunda da muvaffak olunmuştur. Sözlükte “yön, yönelilen cihet veya şey” anlamına gelen kıble terim olarak Müslümanların namazda yönelmeleri gereken istikameti, Kâbe’yi ifade eder. Kıble, sadece fiziksel bir yönü değil, aynı zamanda belirlenmiş bir hedefi, ahlaki ve manevi bir istikameti de ifade eder. Nasıl ki namazda fiziki olarak sabit bir yöne yöneliyorsak, aynı şekilde yaşam tarzımızı ve hedeflerimizi belirleyen ilkeler de kıblemizi oluşturur. Tersten ifade edecek olursak; hedefsizlik, yönsüzlük, belirsizlik bir Müslüman açısından “abes” bir durumdur. “Bu gidiş nereye?” sorusu aslında bir “kıblesizlik”, bir belirsizlik, bir karamsarlık belki de bir endişeyi dile getiriyor. Diğer taraftan böyle bir soruyu gündeme getirmek aynı zamanda bir uyanış, bir silkinme ve durup düşünme çağrısıdır desek yeridir. Modern çağ, insanlığı büyük bir hızla dönüştürürken, yönünü de belirsizleştirmiştir. Tarihi süreçte kimi ülkelerin fiili, kimi ülkelerin de zihni ve kültürel olarak batılı ülkeler tarafından sömürüye maruz bırakılmalarıyla birlikte adına küreselleşme denilen tek tip yaşam tarzı bütün dünyada yaygınlaştırılmaya çalışılmış ve bunda da muvaffak olunmuştur. Artık bu ülkeler Batı için birer içi boşaltılmış kültürel zenginlik unsurundan başka bir şey değildir. Ne yazık ki Osmanlı da bundan nasibini almıştır. “Habeşistan’da yakalanan bir zürafa Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa tarafından dönemin yenilikçi ve ıslahatçı, “Gâvur Padişah” lakaplı II. Mahmut’a hediye olarak gönderilmiştir. Durumu haber alan ve hayatlarında hiç zürafa görmemiş olan halk heyecanlı bir şekilde limana doluşmuş ve Mısır’dan gelecek geminin rıhtıma yanaşmasını beklemektedir. Nihayetinde gemi yanaşır ve beklenen zürafa gemiden indirilir. Kalabalık, hayvanı şaşkınlık ve hayranlıkla izler. Başı öküze benzese de öküz değildir, boynu deveye benzese de deve değildir, gövdesi kaplana benzese de kaplan değildir. O sırada zürafayı binek hayvanı sanan bir kişi şamatacı halkın arasında kendini hayvanın sırtında bulur. Gürültüden ürken zürafa koşmaya başlayınca arkadan biri bağırır “Nereye?” Zürafanın sırtındaki adam korkudan ne yapacağını bilemez bir halde cevap verir: ” Bindim bir alamete, gidiyorum kıyamete.” “Alâmet” kelimesi hem işaret hem de uyarı anlamı taşır ve geçmiş yıllarda ‘’Alâmet’’ sözcüğü daha çok yeni şeyler/ buluşlar için kullanılırdı. Artık bu söz, her yeniliğin insanlığa fayda getirmeyeceğini belirtmek, insanların korkmasına ve endişelenmesine sebep olan belirsiz durumları anlatmak için kullanılır olmuştur. Bu anlatılan olayın II. Mahmut döneminde olması ise manidardır. Çünkü bu dönem, hikayede anlatılan zürafa gibi Batı tarzı modernliğin de toplumsal hayatta görünür olmaya başladığı dönemlerdir. Kıblenin Batıya kaymaya başlamasıyla birlikte hayatın gelecekte neler getireceğiyle ilgili öngörülemeyen belirsizlikler Müslüman halkı endişelendirmiştir. Bu yönüyle de “Bindik bir alamete gidiyoruz kıyamete” sözü, halkın sezgisel bilgelikle dile getirdiği bir medeniyet eleştirisidir. Bu söz, yönünü kaybetmiş bir toplumsal gidişatı, görünürde ilerleyen ama özde felakete sürüklenen bir modernleşme sürecini ifade eder. Bu, sadece bir yakınma değil, aynı zamanda bir uyarıdır. Bu uyarı, medeniyetin yönünü sorgulamak, kıbleyi yeniden tayin etmek için bir çağrıdır. Maruz kalınan/ bırakılan Batılı yaşam tarzı, tüketim alışkanlıkları ve hayata bakış kısa bir süreçte gerçekleşmemiştir. Geleneksel dönemden modern zamanlara geçiş sadece teknik ve teknoloji alanındaki bir gelişme veya ilerlemeyle izah edilemez. Keşifler ve sömürgecilik Avrupalı devletlere zenginlik getirmiş, Sanayi Devriminden önce Rönesans ve Aydınlanmayla zihni dönüşüm yaşayan Batı, özellikle Sanayi devrimi ile büyük kitleler için yapılan üretimin kitlesel tüketimi beraberinde getirmesiyle büyük bir gücü ele geçirmiştir. İşbirlikçi idareler ve taklitçi aydınlar aracılığıyla yeni bir yaşam tarzı ve tüketim kültürünün oluşmasına zemin hazırlanmış, Batılı tüketim anlayışı geleneksel dünyanın ihtiyaç ve tüketim zihniyetinin değişimine de yol açmıştır. “Dünya Cenneti” kurma aşkı Batılılaşma temayülünün en belirgin motivasyon aracı olurken, Batı da bu “aşka” ilgisiz kalmayarak medeniliği kendiyle özdeştirerek, kendi haricindekileri “Barbar” olarak nitelemiştir ve barbarları medenileştirmeyi bir görev olarak kendi üzerlerine almıştır. 18. Yüzyıldan itibaren ilerlemenin, gelişmişliğin, medeniliğin ölçütü Batı olmuştur. Artık Dünyanın dört bir köşesinde Batı’nın “Medenileştirme Misyonu” sömürgeciliği meşru hale getiren bir argüman haline gelmiştir. Batıdan gelen değerler, moda ve tüketim ürünleri yeni yaşam biçiminin temel unsurları olarak algılanır olmuştur. Batı tüketim kültürü, sadece Osmanlı’da değil, bütün coğrafyalarda yaygınlaşarak halk arasında yukarıdan aşağıya doğru yayılmaya başlamış ve günümüze geldiğimizde başka bir yaşam tarzı, bırakın düşünmeyi hayal bile edilemez olmuştur. Teoman Duralı ’ya göre Çağdaş Küresel Medeniyet, İngiliz girişimciliği ile Yahudi finansal zekâsının birleşiminden doğmuştur. Bu medeniyet,

Yayımlanan yazılarda ileri sürülen görüşler yazarlarına aittir. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir.