“Kur’an’la yetinmek, Sünnet’in sınırı dışına çıkmış liyakat sahibi olmayan bir grubun görüşüdür. Çünkü senin de fikrini oturttuğun bir şeye dayandılar. O da Kur’an’ın her şeyi beyan ettiğidir. Bu nedenle Sünnet’in ahkamını bir kenara attılar. Bu da onları cumh…
“Kur’an’la yetinmek, Sünnet’in sınırı dışına çıkmış liyakat sahibi olmayan bir grubun görüşüdür. Çünkü senin de fikrini oturttuğun bir şeye dayandılar. O da Kur’an’ın her şeyi beyan ettiğidir. Bu nedenle Sünnet’in ahkamını bir kenara attılar. Bu da onları cumhur Müslümanlarla birlikte hareket etmekten ayrı düşürdü ve Kur’an’ı Allah’ın indirdiğine aykırı tevil etmelerine yol açtı.” (Şatıbî, M.1320/1388) Martin Luther, 16. yy’da Avrupa’da yaşamış ve Katolik Kilisesi’nin yanlış uygulamalarına karşı çıkıp bugün “Protestanlık” olarak bilinen mezhebin oluşumunun temellerini atmış bir keşiştir. Sir Seyyid Ahmed Han Hindî ise 19. yy’da Hind alt kıtasında yaşamış ve “Kur’aniyyun” hareketinin ilk kuramcısı olan eğitimci, yazar, mütefekkir ve hukukçudur. İkisinin ortak yönü; pozitivist, reformist ve rasyonalist olmaları ve dinin aslına, özüne dönme noktasında ki iddialarıdır. Biri “Kilisenin/Katolikliğin” ortaya koyduğu öğretilere ve uygulamalara savaş açarken, diğeri “geleneksel İslam” anlayışına şiddetli eleştiriler getirerek karşı çıkmış ve neticede her ikisinin toplumlarının bu durumdan çıkışları için “kitaba-nassa” dönüşün kaçınılmazlığı düşüncesinde ki kesişimleri olmuştur. İslam dünyasının dünyanın siyasi, kültürel ve ekonomi alanlarında etkin/öznel bir oyuncu olma özelliğini kaybedip bu inisiyatifi büyük oranda Avrupa’nın ele geçirmiş olması bu camianın Lüterci entelektüel/aydınlarının reform arayışlarını tetiklemiş ve İslam dünyasının bir rönesansa ihtiyacı olduğu fikrini yüksek dille seslendirmeye başlamışlardır. Bu batı karşısında ki yenilmişlik ve inisiyatifi kaybetme psikolojisinin verdiği eziklik, olaylara pozitivist, rasyonalist, seküler bir bakışla bakmayı beraberinde getirmiş ve “yitik” yanlış yerde ve adreslerde aranmıştır. Özellikle Batı karşısında ki yenilmişlik ve inisiyatifi kaybetme psikolojisinin verdiği eziklik, olaylara pozitivist, rasyonalist, seküler bir bakışla bakmayı beraberinde getirmiş ve “yitik” yanlış yerde ve adreslerde aranmıştır. “geleneksel dinin” muasır medeniyet seviyesine yükselmenin önündeki en büyük engel olduğunu düşünen “müstağrip aydınlar” kulağa hoş gelecek söylemlerle toplumun önüne çıkmışlardır. 19. yy. aynı zamanda batılı emperyal güçlerin, Afrika başta olmak üzere Asya ve Ortadoğu’nun neredeyse tamamını her anlamda sömürgeleştirmeye başladığı bir döneminde miladıydı. Kolonyal mantıkla ülkeler işgal ediliyor, başta zengin maden kaynakları olmak üzere her şeye el konuluyor, koca koca ülkeler müstemleke haline getiriliyordu. Atanan valiler efendilerinin her türlü direktiflerini yerine getirilmesi mutlak emirler telakki ederek gereğini en ufak bir aksamaya mahal bırakmaksızın yerine getiriyordu. Emperyal dayatmalar insanların zihin dünyalarında ciddi travmalar oluşturuyor ve adeta kendi kimliğinden/kişiliğinden utanan, “celladına aşık olmuş” karakter fukarası bireylere dönüştürüyordu. Sömürgeci misyonerler insanların dil (lisan) ve düşüncelerine musallat olarak başta inanç olmak üzere kültür ve geleneklerine savaş açıyorlardı. Tümden yasaklamadan ziyade, yerli işbirlikçi misyonerler kanalıyla pasivize edilmiş, değiştirilmiş, yozlaştırılmış ve kendi emperyal politikalarına hizmet eder hale getirilmiş inanç ve kültürler bu sömürgeci ülkelerin çok daha hoşlarına gidiyor ve işlerine geliyordu. Özellikle Hint alt kıtası ve Mısır başta olmak üzere Müslüman dünyada hadis ve kadim ulemanın görüşleri “gelenek- sel İslam” tanımlamasıyla tartışmaya açılarak değersizleştirilip itibarsızlaştırılıyor ve İslam dünyasının ıslah, ihya ve tecdide ihtiyacı olduğu vurgulanıyordu. Dinler arası diyalog, Medeniyetler ittifakı, Büyük Ortadoğu Projesi, Abant platformu veya değişik isimlerle bir araya gelen organizasyonlar son yüzyılın önemli ulusal/ uluslararası oluşumları olarak karşımıza çıkmaktadır. Bütün bu organizasyonların ortak gaye ve hedefi ise İslam Dini üzerinde reform gerçekleştirmekten başka bir şey değildir. Zira bugünün dünyasında bireyden topluma, toplumdan devlete, devletten tüm dünyaya sözü ve belirleyiciliği olan yegane tek din şüphesizdir ki “Allah’ın Dini İslam” dır. Miladi dördüncü asırda “İznik Konsülü ile toplumsal tüm fonksiyonları budanarak sembolik birkaç ritüelle birey ile Yaratıcı arasına indirgenen ve bu haliyle Roma’nın resmi dini olan “Hıristiyanlık”, ideolojiler ve bu ideolojiyi uygulayacak uluslar için bir tehdit olma unsuru olmaktan tamamen uzaklaştırılmıştır. Hatta tersine kendi ideolojilerini etkin ve egemen noktasında “Demokles’in Kılıcı” olarak kullanılması sağlanmıştır. İslam dini içinde benzer arayışlar özellikle yakın tarihimizde sürekli var olmuş, olmaya da devam etmektedir. Bunda ki temel saik ise dinin otoritesinin yitirmiş ve ulemasını kaybetmiş olmasıdır. Dolayısıyla meydan tabiri caizse “çakallara” kalmıştır. Bu aranıp ta bulunamayacak büyük bir
Yayımlanan yazılarda ileri sürülen görüşler yazarlarına aittir. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir.